SAĞLIK BAKANLIĞI VE BAĞLI KURUMLARDA ÇALIŞANLARIN DÖNER SERMAYE EK ÖDEMELERİNDE YAŞANAN SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ ÇALIŞTAY RAPORU

Türkiye’ de kamunun sunmakta olduğu sağlık hizmetlerinin ve Sağlık Bakanlığına bağlı hizmet sunucularının, en önemli sorunlarından biri döner sermayeli işletmelerin yapısal sorunları ve bu yapısal sorunların sağlık çalışanlarına yansımalarıyla ilgilidir.
Ülkemizde sağlık çalışanlarının maaşlarındaki düşüklük, uzun yıllardır döner sermaye ek ödemeleri ile giderilmeye çalışılmaktadır. Mevcut sistemde Sağlık Bakanlığı ve bağlı kurumlarda ait hizmet sunucularında istihdam edilen sağlık çalışanlarına genel anlamda dört farklı kalem ödeme yapılmaktadır. Bunların birincisi büyük ölçüde Merkezi Yönetim Bütçesinden finanse edilen maaş kalemi, ikincisi tamamı sağlık kurumlarının döner sermaye gelirlerinden finanse edilen döner sermaye sabit ek ödemesi, üçüncüsü çalışılan kurumun gelir gider dengesine göre ve tamamı sağlık kurumlarının döner sermaye gelirlerinden finanse edilen döner sermaye performans ek ödemesi ve dördüncü olarak nöbet tutan çalışanlara belirlenmiş şartlara bağlı olarak tamamı sağlık kurumlarının döner sermaye gelirlerinden finanse edilen nöbet ücreti. Ancak son yıllarda gelinen noktada hekim dışı sağlık çalışanları maaş ödemeleri dışında döner sermaye sabit ek ödemesine mahkûm edilmiş durumdadır. Sağlık çalışanların gelirleri yaşanan fiyat artışları ile rekabet edemez durumdadır ve sağlık çalışanlarının gelir-gider dengesinde gün geçtikçe makas olumsuz yönde açılmaktadır. Sağlık çalışanlarının reel gelir kayıplarının yanı sıra ek ödemelerin emekliliğe yansıtılmaması başka bir mağduriyet olarak yaşanmaktadır.
Döner sermayeli sağlık işletmelerinin giderlerinin her yıl artmasına rağmen Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) elde edilen gelirler bu gider artışını karşılayamayacak kadar düşük kalmaktadır.  Neden? Çünkü neredeyse son on yıldır SGK’nın sağlık hizmetleri ödemeleri için belirlemiş olduğu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) fiyatları hiç artmamıştır. Bu kabul edilemez, eşyanın tabiatına aykırı bir durumdur. Bir an önce SUT fiyatları revize edilerek hasta-nelerin gelirleri artırılmalı böylece dağıtılacak döner sermayelerde de bir rahatlama sağlanmalıdır. Ayrıca, özellikle hastanelerde girişimsel ve girişimsel olmayan şeklinde ve hekim ile hekim dışı personel için ayrı ve daha garantili alternatif havuz sistemleri geliştirilmelidir.
Yapılması gereken en önemli hususlardan biri de, döner sermaye performans ek ödeme sisteminin revize edilmesidir. Sağlık çalışanlarının mağduriyetinin giderilmesi için, dağıtılabilir döner sermaye oranının artırılması, döner sermaye üzerinden yapılan kesintilerinin azaltılması ve bazı giderlerin genel bütçeden karşılanması gibi seçenekler hayata geçirilmelidir.
Mevcut döner sermaye sistemi bu hali ile yamalı bohçaya dönmüştür. Dolayısıyla artık yeni ve tüm çalışanları daha adil bir şekilde kapsayan bir döner sermaye ek ödeme sistemine geçilmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak üzere bugüne kadar verdiğimiz mücadeleye ek olarak Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kurumlarda çalışanların döner sermaye ek ödemelerinde yaşanan sorunlar ile ilgili tespitler yapmak ve bu sorunların sağlık çalışanlarına yansıyan yönlerini detaylı bir şekilde değerlendirip, çözüm önerileri sunmak amacıyla 3 Aralık 2016 ‘da oldukça verimli bir çalıştay gerçekleştirdik. Bu çalıştayda konunun en önemli paydaşları ile birlikte Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kurumlarda çalışanların döner sermaye ek ödemelerinde yaşanan sorunları ve bu sorunlara çözüm önerilerini tartıştık.  Çalıştay sonrası hazırladığımız bu raporu, sorunun çözümü için başta Sağlık Bakanlığımız olmak üzere ilgili kurum ve kişilere sunacağız ve sorunların çok yakın takipçisi olacağız.
Sorunlardan arındırılmış, bürokrasinin çarklarıyla uğraşmaktan kurtarılmış, hakları verilmiş sağlık çalışanlarının işlerine daha iyi motive olacaklarını ve daha kaliteli sağlık hizmeti sunacağına inanıyoruz. Bunun için, sağlık ve sosyal hizmet çalışanlarının sorunlarının tespiti, çözümü ve özlük mali haklarının artırılması ile ilgili çalışmalarımız bundan sonra da devam edecektir.

RAPORUMUZA BURADAN ULAŞABİLİRSİNİZ.